Convert GIS Data ke CAD format

Salam semua.. topik kali ini, saya akan menunjukkan cara-cara nak convert data GIS anda kepada AutoCAD, manalah tahu kan, kot-kot ada keperluan untuk anda nak view data GIS tu dalam software AutoCAD. Sebenarnya saya dapat panggilan dari student saya pagi tadi .."Cikgu... macamana nak convert data ke AutoCAD?"... Adeh... so saya pun dapat idea nak update blog ni based on soalan tu.

OK mula-mula perhatikan gambar di bawah. Tu contoh sample data shapefile lot  dalam ArcMap yang saya nak convert ke AutoCAD.

Data lot saya tu ada maklumat nombor lot tanah, so saya pun paparkan Label teks lot tanah seperti di bawah ni. 

OK, sekarang ni saya nak convert data polygon lot tu bersama dengan nombor lot kepada format AutoCAD. Senang je caranya. Anda hanya perlu right click kat layer lot tu dalam Table of Content, pastu pilih Data > Export to CAD...

Kemudian dialog seperti kat bawah ni akan dipaparkan. Yang anda perlu masukkan adalah (1) Nama featureclass yang anda nak convert, dalam kes ni lot, 

(2) kat output type tu, pilih version AutoCAD yang anda nak convert dan 

(3) Namakan output CAD file anda.

Hasilnya seperti di bawah ni. Perhatikan kat Table of Content tu, element Point, Polyline, Polygon, Multipatch dan Annotation akan dibina di dalam CAD layer tu. Tapi tak semestinya semua element tu ada feature yang anda convert.  Dalam contoh data saya ni, lot featureclass tu akan diconvert kepada Polyline dan Polygon di dalam CAD layer tadi.  Kalau saya view Point, Multipatch dan Annotation tu kosong je. takda apa-apa isi. Oooppsss... mana perginya nombor lot tu??

Kalau anda perhatikan betul2 kat Table of Content tu, selain dari Point, Polyline, Polygon, Multipatch dan Annotation, terdapat satu lagi element yang diletakkan di dalam fail AutoCAD tu  yang dinamakan lot dan kalau anda buka Attribute Table untuk lot tu, anda akan nampak maklumat nombor lot di dalam table tu.

Cuma anda perlu take note, untuk memaparkan info nombor lot tu dalam software AutoCAD, anda perlu ada plugin ArcGIS for AutoCAD. So kalau takde plugin nak buat macamana? Cara mudahnya gunakan tool Export to CAD di dalam toolbox untuk convertkan Label nombor lot tu sebagai layer Text di dalam AutoCAD. Tapi kalau nak buat tu, syaratnya anda kena jadikan dulu Label tu sebagai Geodatabase Annotation feature class.

OK, sekarang saya tunjukkan pula macamana nak bina geodatabase annotation feature class. Ada banyak cara, tapi cara yang paling mudah adalah gunakan kaedah Convert Labels to Annotation. Sebelum convert tu, pastikan zoom dulu kat lot anda tu untuk mendapatkan reference scale yang sesuai, supaya setiap teks label tu boleh fit masuk dalam setiap lot masing-masing.

Kemudian, right click kat layer lot dan pilih Convert  Labels to Annotation. 

Apabila dialog Convert Labels to Annotation dipaparkan seperti kat bawah ni, masukkan maklumat berikut :-

(1) Pilih Store Annotation in a database

(2) Pilih samada nak convert nombor lot tu untuk keseluruhan lot atau mengikut lot dalam area yang anda zoom

(3) Klik butang Browse

(4) Pilih Geodatabase (anda perlu create dulu geodatabase ni kalau takda lagi)

(5) Namakan annotation feature class tu.

Kemudian klik saja butang Convert. Nanti anda akan dapat lihat annotation tu dipaparkan di dalam TOC. OK sekarang ni dah ada layer annotation nombor lot. So sekarang ni bolehlah anda gunakan tool Export to CAD untuk convert annotation tadi kepada layer teks CAD. Untuk access tool ni, buka toolbox, tool ni terdapat dalam Conversion Tools > To CAD > Export to CAD.

Seperti contoh sebelum ni, kat dalam dialog tu anda perlu masukkan nama annotation featureclass sebagai input, pilih version AutoCAD yang anda nak convert dan namakan output CAD textfile anda.

Lepas tu bolehlah anda paparkan text nombor lot tu dalam software AutoCAD anda tanpa perlu plugin. Selamat mencuba...

DMS ke DD... kenapa perlu convert???

Salam sejahtera dan selamat menyambut Ramadhan semua. Lama pulak rasanya SukaGIS tak bersiaran, almaklum tokey SukaGIS sekarang busy sikit..huhuhu. Topik kali ni agak ringkas, iaitu menukar nilai latitude longitude dari format Degree Minute Second (DMS) kepada Decimal Degree (DD). Kenapa perlu nak tukar ke format DD tu? Mesti ada diantara anda semua maklum ArcGIS Desktop boleh plot table yang mengandungi column XY coordinate kepada layer point, contoh macam table kat bawah ni :

Kalau anda tak tahu macamana cara nak plotkan koordinat XY ke layer point tu, saya ada tunjukkan contoh bersama step-step yang terlibat dalam post saya sebelum ini kat link ini. Cuma dalam post tu saya tak tunjukkan cara macamana nak convert koordinat tu dari format DMS kepada DD.

So secara ringkasnya nilai DMS perlu kita convert ke DD kalau kita nak plotkan table tu kepada bentuk layer point , sebabnya ArcGIS tak support conversion ke point kalau koordinat tu dalam format DMS.

Formula untuk conversion dari DMS ke DD mudah sahaja. Formulanya adalah :-
Degree + (Minute/60) + (Second/3600).


Contohnya katalah anda ada coodinate DMS 102° 30' 15",  jadi nilainya di dalam DD adalah :-
102 + (30/60) + (15/3600) = 102 + 0.5 + 0.004166667 = 102.5041667



So bila dah dapat nilai DD tu, barulah anda boleh gunakan method Display XY Data dalam ArcMap untuk plot koordinat tu menjadi point. Mudah je kan??

Set Selectable Layer & Snapping ..ArcGIS9?? ArcGIS10??

Upgrade? Waduh kena upgrade knowledge lagi

Selalunya bila saya beritahu user saya tak lama lagi ArcGIS akan keluar version baru, sure statement favourite yang saya dengar dari mereka ialah "version sekarang ni pun tak habis khatam belajar lagi, dah nak keluar version baru." hehehe..  OK.. Topik kali ni lebih difokuskan kepada sesiapa yang dah biasa guna ArcGIS9.x dan baru nak try-try guna ArcGIS10 Desktop. 

Antara perkara yang user selalu tanya saya bila nak berjinak-jinak guna version 10 ni ialah :-

- kat version 10 ni macamana nak buat set selectable layer?

- kat version 10 ni boleh ke nak dapatkan window snapping option macam version 9 dulu?

Set Selectable Layer 

Kalau yang dah biasa guna ArcGIS9 tu, mesti u all semua tahu kan, kat TOC ArcMap tu kita boleh set layer apa yang kita nak allow selection dengan cara klik kat tab Selection seperti gambar di bawah ni. Selalunya kita buat benda ni bila kita gunakan interactive selection pada feature di atas map.

Selectable layer TOC ArcMap dalam ArcGIS9

Kalau version 10 camne pula nak buat tu? Version 10 lain sikit sebab anda tak akan nampak tab Selection kat TOC tu. Dalam version 10, anda kena klik kat button List By Selection dalam TOC ArcMap tu. Rujuk no (1) kat gambar bawah ni untuk kedudukan button List By Selection. 

Perbezaan TOC ArcMap dalam ArcGIS10

Bila anda klik saja button tu, paparan TOC tu akan berubah seperti di bawah. 

Paparan terbahagi kepada dua : (A) Selectable dan (B) Not Selectable. Layer di bawah ruangan Selectable tu bermaksud layer yang anda boleh buat proses Selection. Macamana pula nak jadikan layer dalam Not Selectable tu menjadi Selectable? Mudah sahaja. Perhatikan contoh seperti gambar di bawah ni. Seperti anda perhatikan, layer Sungai pada mulanya terletak dalam ruangan Not Selectable.

Untuk menjadikan layer Sungai tu sebagai Selectable, klik sahaja pada button Select seperti dipaparkan dalam gambar tu. Hasilnya layer Sungai akan terus diletakkan ke dalam ruangan Selectable. Sama juga jika anda nak jadikan layer di dalam Selectable tu sebagai Not Selectable, anda hanya perlu klik sahaja kat button yang sama tu.

Snapping

Ok, tu untuk part Set Selectable Layer. Sekarang kita tengok pula part snapping. Kalau anda biasa guna version 9 dulu, bila nak buat editing kadangkala anda nak setkan snapping ke vertex, edge atau end untuk memudahkan kerja-kerja editing kan? Dialog snapping dalam version 9 macam kat bawah ni.

Tapi kalau anda gunakan version 10, tool snapping dia lain sikit, seperti di bawah ni.

Snapping tool ArcGIS10

Kelebihan snapping toolbar dalam version 10 ni ialah anda bukan sahaja boleh gunakan mode snapping di dalam editing, tapi anda boleh juga aktifkan snapping ni bila nak buat georeferencing, measuring dan lain-lain. Tapi kadangkala bila nak buat kerja-kerja editing, mungkin anda lebih selesa nak gunakan dialog snapping cara version 9 dulu sebab senang anda nak switch mode snapping ke vertex, edge dan end mengikut   layer-layer yang anda kehendaki. Don't worry, anda masih boleh panggil dialog snapping style version 9 dulu tu. Caranya mudah sahaja.

Kat Editor toolbar, klik saja kat menu Editor > Options. Kemudian kat tab General di dalam dialog Editing Options tu, pastikan anda klik option Use classic snapping. 

Kemudian, klik semula kat menu Editor > Snapping > Snapping Window. Tadaaaa... sekarang anda dah pun dapat setting snapping seperti version 9 dulu.

OK.. harap tips kali ni dapat menambahkan pengetahuan anda.

Mendigit Kaedah Bearing dan Jarak

Lama tak update blog ni sebab saya busy sikit dengan projek. OK..nak share sikit. Mungkin ada di antara anda yang buat kerja-kerja editing data melibatkan proses pendigitan contohnya screen digitizing atau mendigit dengan memasukkan nilai bearing dan jarak. Selalunya proses memasukkan bearing dan jarak ni melibatkan data-data lot tanah atau apa-apa sempadan yang telah disurvey. Contoh macam pelan kat bawah ni :

So macamana kita nak generate bearing dan jarak tu dalam ArcGIS Desktop? OK, macam biasalah kan, bila sentuh bab editing, pertama sekali mesti buat dalam ArcMap. Lepas tu macam biasa buat proses Start Editing. Lepas tu bolehlah anda mulakan pendigitan. Tools yang anda gunakan untuk mendigit ni bergantung pada versi ArcGIS yang anda gunakan, ada perbezaan sikit. Kalau anda gunakan versi 9.x, biasanya anda akan menggunakan Sketch tool untuk melukis. Kalau dalam versi 10 pula, pilih geometry yang nak dilakarkan dalam dialog Construction tool, kemudian pilih tool Straight Segment.

Perbezaan tool untuk mendigit antara ArcGIS9 dan ArcGIS10

Selepas pilih tool tu, nak masukkan bearing dan jarak simple je. Mulakan dengan left click pada titik permulaan di atas peta, kemudian gerakkan mouse anda dan terus tekan right click. Bila keluar je pop-up menu tu, pilih Direction/Length. Kalau tak clear, rujuk gambar kat bawah ni.

Contoh kaedah membina segment menggunakan bearing/jarak

No (1) adalah lokasi permulaan point vertex saya, kemudian pada kedudukan (2) saya right click dan terus pilih Direction/Length. Bila keluar dialog Direction/Length tu, masukkan berapa bearing dan jarak yang anda nak. Hasilnya segment pertama akan dijana mengikut bearing dan jarak yang anda masukkan tadi. So kaedah ini anda kena ulang satu persatu, maksudnya, kalau nak bina segment berikutnya, anda kena right click semula, pilih Direction/Length (atau guna shortcut key Ctrl-G) dan masukkan nilai, begitulah seterusnya sampai lengkap polygon anda tu.

OK sekarang lihat pula gambar pelan di bawah ni. Kalau anda nampak, kat belah kiri tu adalah senarai bearing dan jarak untuk membentuk polygon warna tu.

Banyak juga list tu. Bayangkan kalau nak key-in satu-satu bearing jarak tu guna kaedah tadi. Jenuh juga, kejap nak left click, kejap nak right click, kejap nak Ctrl-G, lepas tu nak key-in lagi. Berpeluh gak ler jari. So kalau kes macam ni, ada satu lagi alternatif yang anda boleh cuba, iaitu gunakan COGO toolbar.

COGO toolbar

Pada COGO toolbar tu, klik kat tool Traverse. Dialog Traverse akan dipaparkan seperti kat bawah ni.

Key-in bearing/jarak kaedah COGO lebih mudah dan cepat

Dalam dialog Traverse tu, taipkan sahaja bearing dan jarak dan tekan ENTER untuk memasukkan bearing/jarak berikutnya. Simple sahaja, anda hanya perlu taipkan senarai bearing/jarak tu sampai habis, tanpa perlu busykan mouse anda tu untuk left click dan right click. Just key in, ENTER, key in, ENTER. So lebih cepat kaedah ini, lagipun anda boleh semak semula nilai-nilai yang anda telah masukkan tadi, kalau tersalah taip, anda boleh edit semula dalam list tu dan alter balik nilai bearing dan jarak yang tersilap tu. Bila semua tu dah ditaip, klik saja butang Finish. Terus anda dapat satu polygon.

Selamat mencuba.. :)

Map Package - Kaedah mudah nak pindah/kongsi data

Hmmm... baru-baru ni saya buka FB dan nampak gambar partner saya sibuk packing-packing barang sebab nak pindah ofis baru..:D.. Terus saya terfikir nak buat topik ni sebab ada kena mengena dengan packing. :) Kali ni saya nak share sikit berkenaan dengan Map Package.  Apakah sebenarnya Map Package tu?


OK saya bagi contoh senario yang mudah, macam kes kawan saya yang nak pindah ofis tadi. Selalunya kalau kita nak pindah ofis ke or pindah rumah ke, apa perkara penting yang perlu kita buat? Selalunya kita akan pack semua barang-barang yang nak kita pindahkan tu dan kumpulkan kat satu tempat, paling mudah kita longgok semua dalam kotak, kalau muat dalam kotak la kan? Contohnya fail-fail, buku-buku, barang-barang yang kecil-kecil tu semua kita sumbatkan dalam kotak supaya bila sampai ofis baru nanti, senang ler kita nak unpack semula.. dan pada masa yang sama kita boleh pastikan tak ada barang-barang yang tercicir nanti.

Macam kalau kita lihat gambar kat bawah ni, mana rasanya lebih senang kita nak angkut kalau nak pindahkan barang... gambar 1 ke gambar 2? Mestilah gambar 2 kan? Kalau gambar 1 tu jenuh kita nak angkat satu persatu, lepas tu takut pulak ada yang jatuh tercicir masa proses nak pindahkan tu.

Mana satu cara mudah nak pindahkan barang, cara 1 ke 2?

So samalah juga macam konsep Map Package ni. Map Package adalah satu kaedah yang mudah untuk kita berkongsi Map Document MXD dan data-data dalam MXD tu di antara kumpulan kerja, organisasi, jabatan dan juga pengguna-pengguna lain. Kenapa mudah? Sebab dia akan kumpulkan dan longgokkan semua data-data dalam MXD kita tu dalam satu fail yang dah dicompress dalam format .mpk. Tapi Map Package ni hanya terdapat dalam ArcGIS 10 je tau, dalam ArcGIS 9 takde...

Pernah tak anda ada problem sebelum ni contohnya anda buat ArcMap Document MXD kat laptop anda, kemudian bila anda pindahkan fail MXD tu kat laptop kawan anda, ada data-data dalam MXD tu yang tak keluar, mungkin sebab disimpan di dalam setting folder yang berlainan antara laptop anda dan laptop kawan anda. Contohnya kat laptop anda data-data semua disimpan dalam folder C, tapi kat laptop kawan anda tu anda install kat folder D contohnya. So mapping drive dia dah lain, sebab tu ada data yang tak dapat dipaparkan. Selalunya masalah ni berlaku kalau anda tak setkan relative pathname pada data source anda seperti gambar kat bawah ni.

Layer tak dapat dipaparkan sebab missing reference data source

Tapi kaedah Store relative pathnames to data sources ni mungkin sesuai digunapakai kalau kedudukan data-data anda tu diletakkan di dalam satu folder yang sama. Tapi bagaimana pula kalau data-data di dalam fail MXD anda terletak di dalam pelbagai folder yang berlainan? Contohnya mungkin ada shapefile dalam MXD tu dari folder C:\Data, ada pula yang dalam D:\Data, ada pula yang dalam ArcSDE Geodatabase, ada yang dalam File Geodatabase dan lain-lain. Contoh macam gambar kat bawah ni :

Contoh MXD ada banyak source data; folder berlainan, Arcsde etc..

Kalau macam tu jenuh juga kita nak copy dan setkan   balik   kesemua data-data tu kalau kita nak install MXD tu ke komputer lain. Jadi, jalan mudahnya, gunalah kaedah Map Package. Map Package ni akan pakejkan kesemua data-data bersama MXD kita tu dalam satu compress fail .mpk dan kemudiannya kita boleh unpack semula di komputer yang kita nak install tu.

Konsep Map Package untuk perkongsian data antara dua lokasi berbeza

Syarat pertama untuk nak buat Map Package ni ialah anda perlu masukkan dulu penerangan tentang fail MXD di ruangan Description kat dialog Map Document Properties seperti di bawah ni. Dalam contoh tu, saya taipkan kat dalam ruangan Description tu 'Data Negeri Selangor.'

Map Description perlu dimasukkan dahulu sebelum buat Map Package

Kemudian, klik saja kat menu ArcMap tu File > Create Map Package... Kat dialog Create Map Package tu, anda boleh pilih samada nak create sebagai package file (.mpk) atau anda nak postkan ke ArcGIS Online. Kalau anda pilih post ke ArcGIS Online, maksudnya fail yang anda pack tu boleh dikongsi oleh pengguna melalui internet, cuma syaratnya anda kena create dulu ArcGIS Online account. Dalam contoh ni, saya just gunakan Save package to file, bermaksud fail .mpk tu saya akan save di dalam local folder di laptop saya. Kalau dalam fail MXD anda tu ada data-data ArcSDE, klik saja kat option Include ArcSDE geodatabase data tu.

Pilihan untuk pakejkan data

So..macamana nak Unpack pula? Lagi ler mudah... bila anda dah copy fail .mpk tu masuk dalam laptop kawan anda, right click jer fail .mpk tu dalam ArcCatalog atau Catalog Window, lepas tu pilih Unpack.. macam gambar kat bawah ni.

Lepas anda unpack saja, fail MXD bersama data-data tu terus dipaparkan dalam ArcMap. Data-data yang telah di unpack tu akan diletakkan dalam File Geodatabase .gdb.

Senang kan? OK, selamat berkongsi data.

Trace Tool dan Topological Editing

Topik kali ini masih lagi menyentuh tentang ArcMap Editing dan ada kena mengena sikit dengan topological relationship iaitu penggunaan tool Trace. Kadangkala bila kita buat proses editing, ada beberapa kes di mana kita nak betulkan data kita supaya feature di dalam layer tu follow betul-betul shape feature di dalam layer yang lain. Faham tak maksud saya? Contohnya kita nak betulkan boundary mukim agar ikut shape sungai sebab kadangkala sempadan mukim tu berpandukan kepada sungai, macam gambar kat bawah ni :

Cuba lihat dalam lakaran yang dibulatkan tu. Sekarang ni saya nak adjust sempadan mukim tu supaya mengikut shape sungai. Kalau kita familiar dengan editing di dalam ArcMap, kebiasaannya untuk ubah shape line atau polygon, selalunya kita akan guna task samada Reshape Feature atau Reshape Edge. Perbezaan antara kedua-duanya ialah :-

1. Reshape feature - tidak ambil kira topological relationship pada feature
2. Reshape Edge - akan mengekalkan topological relationship antara feature

Perbezaan 1:non-topological editing (Reshape Feature) dan 
2:topological editing (Reshape Edge)  

Dalam kes data mukim tadi, disebabkan sempadan yang nak saya ubah tu dikongsi oleh mukim Semenyih dan Beranang,  maka saya perlu gunakan kaedah Reshape Edge untuk mengekalkan relationship coincident pada sempadan kedua-dua mukim tu. Kaedah editing beginilah yang dinamakan topological editing.  Di dalam ArcGIS10, Reshape Edge ni terletak di dalam Topology toolbar, berbeza sikit dengan ArcGIS9.x dimana Reshape Edge dikira sebagai satu Task Editing di dalam Editor toobar.

Perbezaan penggunaan Reshape Edge antara ArcGIS9 dan ArcGIS10

Begitu juga untuk tool Trace, terdapat sedikit perbezaan kedudukan tool ini di dalam ArcGIS10 dan ArcGIS9 seperti gambar di bawah :

Perbezaan kedudukan trace tool ArcGIS9 dan ArcGIS10

OK, sekarang mulakan proses editing. Perkara pertama yang perlu anda lakukan ialah setkan layer yang nak anda edit tu dalam Map Topology, dalam kes ni layer mukim ler. Map Topology ni terletak dalam Topology toolbar.

Klik Map Topology dan setkan layer yang nak anda edit

Kemudian dengan menggunakan Select Feature tool atau Edit tool, select feature yang hendak anda jadikan sebagai panduan asas untuk proses reshape, dalam kes ni feature sungai, sebab anda nak trace sempadan mukim tu follow ikut shape sungai kan? Hasil selection feature sungai macam contoh kat bawah ni :

Select sungai sebagai panduan trace

Next, gunakan Topology Edit tool untuk select pula sempadan mukim yang hendak anda pinda. Anda kena klik betul-betul di atas sempadan mukim tu atau drag box untuk buat selection. Hasilnya anda akan nampak line sempadan di highlight warna magenta macam kat bawah ni :

Select sempadan mukim menggunakan Topology Edit tool

Kemudian klik tool Reshape Edge sekiranya anda menggunakan ArcGIS10 atau setkan task Editor sebagai  Reshape Edge sekiranya anda menggunakan ArcGIS9. Next klik tool trace dan mulakan proses tracing. Sebagai panduan, rujuk gambar di bawah. Dalam contoh tu, saya akan mulakan proses trace bermula dari kedudukan (1) dan berhenti pada kedudukan (2).

Bila saya klik saja di kedudukan (1) dan gerakkan mouse saya (tanpa klik) di atas sepanjang garisan sungai ke arah (2), saya akan lihat garisan trace dibina disepanjang shape feature sungai  tu. Apabila kedudukan cursor mouse saya tiba di kedudukan (2), saya pun double click mouse dan tadaaaaa... hasilnya seperti di bawah ni :

Hasil editing menggunakan Trace tool

Nampak tak sekarang ni kedudukan sempadan tu dah betul-betul mengikut shape feature sungai yang saya select tadi. So dengan menggunakan kaedah trace ni, kita boleh jamin feature sempadan polygon mukim tu betul-betul akan mengikut shape feature sungai. Cuba bayangkan kalau kita digitize macam biasa tanpa guna trace tool. Bila zoom nanti sure kita nampak sempadan mukim tu jadi macam kat bawah ni kan? Buruk bebenor rupanya bila zoom.. :D

Hasil editing tanpa guna Trace tool... errkkkk...

Jadi secara ringkasnya, nak buat topological editing menggunakan trace tool ni ialah :-

1. Setkan dulu layer yang nak edit dalam Map Topology
2. Select feature yang nak dijadikan panduan trace menggunakan Select Feature tool atau Edit tool
3. Select feature yang nak dipinda menggunakan Topology Edit tool
4. Klik tool Trace dan trace disepanjang feature

OK...renung-renungkan dan selamat beramal.... :):)

Meletupkan Feature .. Multipart -> Singlepart Feature

Ha? Biar betul?? SukaGIS nak ajar buat bom pulak ke? hehe..  Saja je saya letak tajuk gempak sikit tu, sebenarnya saya nak kongsi satu tool di dalam ArcMap dipanggil Explode. Apa fungsi tool Explode ni ye? OK.. kita ulangkaji sikit berkenaan komponen data geografi.

Kita semua maklum data geografi terbahagi kepada komponen spatial dan juga atribut. Setiap feature geografi ada set atribut masing-masing yang disimpan di dalam table. Contohnya feature sungai ada atribut nama sungai, feature mukim ada atribut nama mukim dan lain-lain. Secara asasnya, setiap feature akan ada 1 rekod di dalam table yg menyimpan set atribut untuk feature tersebut. So kalau kita ada 3 feature polygon, dalam table pun akan ada 3 rekod yang menyimpan set atribut untuk 3 polygon tersebut.

Lihat contoh di bawah ni. Dalam gambar tu saya buat selection 3 polygon pulau langkawi, so bila saya buka table untuk layer pulau tu, saya akan nampak hasilnya '3 record selected' yang mewakili ketiga-tiga pulau yang dipilih.

3 rekod mewakili 3 polygon

Feature seperti ini dipanggil singlepart feature kerana 1 feature mewakili 1 rekod  di dalam table. Kadangkala terdapat juga kes data-data kita bukan di dalam bentuk singlepart, contoh bila kita select 1 polygon, tetiba polygon-polygon lain akan turut di select, lepas tu bila kita buka table dia pula, hanya '1 record selected' walhal di peta lebih dari 1 polygon dipilih. Contoh macam gambar kat bawah ni :

1 rekod mewakili banyak polygon

Dalam contoh tu, dengan menggunakan tool Select Feature, saya klik kat polygon Kedah,  tapi kenapa polygon Pulau Langkawi pun turut di select yer? Lepas tu bila saya buka pula table, hanya '1 record selected' padahal ada banyak selected polygon yang di highlight kat situ. Feature seperti ini dipanggil multipart feature kerana 1 rekod dirujuk oleh lebih dari 1 feature. Untuk memudahkan pemahaman konsep multipart dan singlepart feature tu, rujuk gambar bawah ni. Konsep dia lebih kurang sama macam kita buat Group/Ungroup bila lukis grafik dalam powerpoint.

perbezaan multipart dan singlepart feature

OK... rujuk balik gambar polygon Kedah dan Langkawi tadi. Nampak tak kat table tu ada field Shape_Length dan Shape_Area. Ini adalah kerana data tersebut disimpan dalam format geodatabase feature yang menyokong struktur data topology. Ini bermaksud untuk setiap polygon tu kita boleh tahu perimeter dan keluasan secara automatik di dalam map unit. Oleh kerana feature tu bersifat multipart feature, keluasan yang dipaparkan tu mewakili jumlah keluasan untuk polygon Kedah dan juga Pulau Langkawi (1 rekod dirujuk oleh lebih dari 1 feature).

Jadi di sini timbul persoalan, macamana kalau kita nak dapatkan keluasan untuk Kedah dan Langkawi tu secara berasingan? Kalau melalui data multipart feature macamtu memang tak boleh sebab dia dah groupkan keluasan Kedah dan Langkawi tu dalam 1 rekod. Maknanya kita kena jadikan data multipart tu menjadi singlepart feature. Macamana nak buat tu? Mudah saja, gunakan tool Explode. Tool ni terletak dalam toolbar Advanced Editing. Rujuk gambar kat bawah ni untuk steps macamana nak panggil toolbar tu. Anak panah tu menunjukkan tool Explode.

Kedudukan tool explode

Sebelum guna Explode tu, kena buat proses Start Editing dulu. Kemudian gunakan tool Select Feature atau tool Edit untuk select polygon multipart yang nak kita jadikan singlepart tu. Bila dah ada selected polygon tu, terus klik saja pada tool Explode. Debooomm.. feature multipart dah meletup jadi singlepart.. hehe. Hasilnya seperti gambar kat bawah ni.

Selepas explode, bilangan rekod akan sama
dengan bilagan polygon (1 rekod - 1 polygon)

 Daripada hasil explode tu, perhatikan asalnya 1 multipart feature telah dipecahkan kepada 126 singlepart feature. Kenapa banyak sangat tu? Ini kerana terdapat banyak pulau-pulau kecil di sekeliling Pulau Langkawi tu, so maknanya untuk setiap pulau-pulau kecil tu, kita boleh tahu keluasan dia dengan merujuk field Shape_Area di dalam table.

Keluasan setiap polygon boleh dirujuk dalam
field Shape_Area

Ringkasannya, ada kelebihan dan kekurangan data singlepart feature ni.

Kelebihan:

1. Untuk data geodatabase polygon featureclass, kita boleh tahu keluasan dan perimeter untuk setiap unit polygon.
2. Fungsi editing boleh dilakukan secara berasingan untuk setiap polygon.

Kekurangan:

1. Rekod dalam table jadi bertambah sebab 1 feature (group) dipecahkan kepada banyak feature (ungroup).
2. Kalau buat text labeling, akan ada banyak duplicate label (kecuali kalau kita guna setting remove duplicate label)

OK..semoga tips ni memberi manfaat kepada anda semua.. Berjumpa lagi di topik yang lain.